Surowce krytyczne a polityka - świat, Europa, Polska; Anna Barbarzak, Leszek Kwieciński

Rozwój gospodarek oparty jest na zasobach naturalnych. Czynnikiem niezbędnym dla modernizacji i pobudzania innowacyjności przemysłu jest stabilny dostęp do całego spektrum surowców. Globalny wyścig w poszukiwaniu źródeł wzrostu gospodarczego i przewag konkurencyjnych wzmocnił w ostatnich latach koncepcję narodowego bezpieczeństwa surowcowego, w tym suwerenności technologicznej i autonomii strategicznej, które w coraz większym stopniu stają się elementami determinującymi kształt relacji międzypaństwowych i międzynarodowych.

Nadrzędnym celem opracowania, wypełniającym istniejącą lukę badawczą w literaturze naukowej, jest analiza zagadnienia surowców krytycznych w sposób systematyczny i koncepcyjny jako procesu rekonfigurującego rolę państw, organizacji międzynarodowych oraz publicznych i prywatnych podmiotów (interesariuszy) ich tworzących i legitymizujących w obszarze nauk społecznych, a w szczególności nauki o stosunkach międzynarodowych. Systematyczny przegląd literatury oraz parametryzacja tego problemu z wykorzystaniem założeń wybranych teorii stosunków międzynarodowych i integracji europejskiej, wzbogacony badaniami terenowymi (badania jakościowe) powinien wzbogacać dyscyplinę nauk o stosunkach międzynarodowych, poprzez zdefiniowanie zagadnienia surowców krytycznych jako współczesnego problemu w polityce zagranicznej i relacjach międzypaństwowych.

Zaprezentowane wyniki badań, ukierunkowane na ocenę działań państwa w odniesieniu do surowców krytycznych przez kluczowych interesariuszy polskiego ekosystemu tychże surowców, pozwalają na ocenę obecnego stanu prac w tym zakresie i prowadzą do sformułowania rekomendacji, mających na celu wzmocnienie zdolności podmiotów krajowych do bardziej proaktywnego udziału w procesach i projektach międzynarodowych, w szczególności tych realizowanych na poziomie UE, ukierunkowanych na bezpieczeństwo surowców krytycznych. Wyniki badań umożliwiają także identyfikację współzależności (lub ich brak) w obrębie ekosystemu surowców krytycznych w Polsce oraz zdefiniowanie tych aspektów polityki, które są niezbędne dla dalszego wzmacniania roli Polski w procesach integracyjnych.